‘ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କମାଣ୍ଡ’ ନାମରୁ ‘ଇଣ୍ଡୋ’ ହଟାଇ ଦେଇଛି ଆମେରିକା

ପ୍ୟାରିସ/ୱାସିଂଟନ: ‘ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କମାଣ୍ଡ’ ନାମରୁ ‘ଇଣ୍ଡୋ’ ହଟାଇ ଦେଇଛି ଆମେରିକା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ ପୂର୍ବରୁ,ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଶାସନର ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଗଭୀର ଭୂରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି। ମେ’ ୨୦୨୬ ରେ ଶାଙ୍ଗ୍ରି-ଲା ଡାଏଲଗରେ ଆମେରିକାର ଯୁଦ୍ଧ ସଚିବ ପିଟ୍ ହେଗସେଥଙ୍କ ଭାଷଣ ଆମେରିକାର ନୂତନ ବୈଦେଶିକ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନୀତିର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ସେ ‘ଇଣ୍ଡୋ’ ଶବ୍ଦକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ବାରାକ ଓବାମା ପ୍ରଶାସନ, ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସରକାର ଏବଂ ତା’ପରେ ଜୋ ବାଇଡେନ ପ୍ରଶାସନ ସମୟରେ ‘ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍’ ଶବ୍ଦଟି ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଏହାକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ହେଉଛି, ‘କ୍ୱାଡ୍’, ଯାହା ଆମେରିକା, ଭାରତ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଜାପାନକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ମେଣ୍ଟ ଏବଂ ‘ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍’ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ତେଣୁ, ‘ଇଣ୍ଡୋ’ ଶବ୍ଦଟି ହଟାଇବା ଭାରତ କ୍ୱାଡ୍ ରୁ ଓହରିଯିବା ଉଚିତ କି ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡକୁ ୟୁଏସ୍ ପାସିଫିକ୍ କମାଣ୍ଡ(ୟୁଏସପିଏସିଓଏମ୍)ରୁ ୟୁଏସ୍ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କମାଣ୍ଡ(ଆଇଏନଡିଓପିଏସିଓଏମ୍)ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ଜେମ୍ସ ମାଟିସ୍ କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହା ଭାରତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ରଣନୈତିକ ଭୂମିକା ଏବଂ ଭାରତ ମହାସାଗର ଏବଂ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସୁରକ୍ଷା ବାସ୍ତବତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଇଥିଲା। ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜଧାନୀ ପ୍ୟାରିସରେ ମୋଦୀ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ ପୂର୍ବରୁ ଇଣ୍ଡୋ ଶବ୍ଦ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଏକ ରଣନୈତିକ ସଙ୍କେତ ଏବଂ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାକୁ ଭାରତର ଆଉ ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ହୁଏତ ସଙ୍କେତ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ଯେ, ଆମେରିକାର ପ୍ରାଥମିକ ସାମରିକ ଧ୍ୟାନ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଉପରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ତାଇୱାନ, ଜାପାନ, ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଏବଂ ଚୀନ୍ ସହିତ ଜଡିତ ସିଧାସଳଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଉପରେ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ବିଭାଗ ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ୟୁଏସ୍ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ କମାଣ୍ଡ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଏହାର ମୂଳ ନାମ – ୟୁଏସ ପାସିଫିକ୍ କମାଣ୍ଡକୁ ଫେରିଯିବ, ସେହି ନାମକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବ ଯାହା ଅଧୀନରେ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡ ସାତ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ଅଧିକାରୀମାନେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କମାଣ୍ଡର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଭୂମିକା, ରଣନୈତିକ ମିଶନ କିମ୍ବା ଭୌଗୋଳିକ ପରିସରକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ ନାହିଁ। କମାଣ୍ଡ ପକ୍ଷରୁ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଏହାର ସରକାରୀ ୱେବସାଇଟରେ ଭାରତର ଏକ ଭୁଲ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି। ଏହାର ୱେବସାଇଟ୍ ରେ “ଦାୟିତ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ର ମାନଚିତ୍ର” ବିଭାଗରେ ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର -ପଓକେକୁ ପାକିସ୍ତାନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଦେଖାଇଛି। ଯାହାକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ଜାହିର ରହିଛି।